|
Jinekoloji
Doğum
Kontrol Yöntemleri
 |
Her
kadının istediği zamanda ve istediği sayıda
çocuk sahibi olması en doğal hakkıdır. Kontrolsüz,
birbirini takip eden doğumlar ve düşükler
anne ve çocuk sağlığını tehdit eder. Aile
planlaması kadın sağlığına zarar vermeyecek
doğum kontrol yöntemleri ile sağlanmalıdır. |
İdeal
bir korunma yöntemi nasıl olmalıdır?
- Gebeliği
kesin olarak önlemeli
- Sağlığa
zarar vermemeli
- Uygulaması
kolay olmalı
- Maliyeti
düşük olmalı
- Çiftler
tarafından benimsenmeli
Bu
özelliklerin hepsine sahip doğum kontrol yöntemi
henüz yoktur. Elimizdeki yöntemlerin hiçbirisi
ideal değildir, fakat ideale yakın yöntemler mevcuttur.
- Rahim
İçi Araç (Spiral)
Rahim içi araç 1960 yıllarından itibaren yaygın
olarak kullanılmaya başlamıştır. Değişik şekil
ve boyutlarda olabilen rahim içi araçlar, saf
plastik veya bakırlı olabilir. Son zamanlarda
hormon salan tipleride üretilmiştir. Adet kanamasının
3. veya 4. günü rahme yerleştirilmelidir. Bu
dönemde rahim ağzı açıktır, kasılmalara bağlı
ağrı azdır, ve gebelik riski yoktur. Eğer vajinal
enfeksiyon varsa uygulama tedaviden sonra yapılır.
Jinekolojik muayene sonrasında vajen antiseptik
solüsyonla temizlenir, rahim boynu serbestleştirilerek
rahmin büyüklüğü ölçülür ve uygun büyüklükteki
rahim içi araç yerleştirilir. Rahim içi araç
kullanan kadınların her yıl kontrolü yapılmalıdır.
Rahim içi araca bağlı kasık ağrıları, ara kanamaları,
sancılı ve fazla adet kanaması görülebilir.
Ara kanamalar sürekli hale gelirse, ağrı şiddetli
ise, tekrarlayan enfeksiyon olursa, rahim içi
araç yer değiştirirse, rahim ağzında kanser
şüphesi varsa, ve gebelik olursa (%2-3 gebelik
riski vardır) rahim içi araç çıkarılmalıdır.
Rahim içi araç pelvik inflamatuar hastalığı
arttırarak tüplerde tıkanıklığa bağlı kısırlık
ve dış gebeliklere neden olabileceğinden en
az bir çocuğu olan veya çocuk sahibi olmak istemeyen
kadınlar tarafından tercih edilmelidir.
- Doğum
Kontrol Hapları
Doğum kontrol hapları doktor kontrolünde alınması
gereken etkili ilaçlardır. En sık kullanılan
ilaçlar östrojen ve senteteik progestin hormonlarını
içeren kombine ilaçlardır. Bu ilaclar yumurtlamayı
önleyerek doğum kontrolünü sağlar. Doğum kontrol
yöntemi olarak doğum kontrol hapları seçilmeden
önce kadın genel kontrolden geçmeli, jinekolojik
muayene ve smear testi yapılmalıdır.
Doğum
kontrol hapları kullanılırken dikkat edilmesi
gerekenler;
- İlaca
size önerildiği gibi adetin ilk 7 günü içinde
başlanırsa o ay korunma gerçekleşir
- Her
gün aynı saatte alınmalıdır
- Ara
kanama olursa haplar kesilmez, ikinci ayda ara
kanama olursa ilaç kesilip doktora başvurulmalıdır
- Doğum
kontrol hapları kullanılırken alınan diğer ilaçlar
doktora bildirilmelidir
- Emzirmeyen
lohusalar doğumdan sonra 3. haftada doğum kontrol
hapı kullanmaya başlıyabilir
- Doğum
kontrol hapları kullanılırken sigara içilmesi
damarsal hastalıkları arttırdığından sigara
içen kadınlar uyarılmalıdır
Doğum
kontrol hapı kullanan kadınlara altı ayda bir
jinekolojik muayene ve meme muayenesi , her yıl
smear kontrölü, şeker hastalığı, yüksek tansiyon
ve karaciğer hastalıkları yönünden gerekli tetkikleri
yapılmalıdır.
Doğum
kontrol haplarının bulantı, ara kanamalar, adet
kanamasında azalma, deride lekelerin oluşması,
migren ağrılarının şiddetlenmesi, memede ağrı,
ve mizaç değişiklileri gibi yan etkileri olabilir.
Doğum
kontrol hapları kullanılmaması gereken durumar
şunlardır;
- Gebelik
- Yüksek
tansiyon (160/90 mmHg nin üzerinde)
- Damar
hastalıkları
- Karaciğer
hastalıkları
- Şeker
hastalığı
- Migren
- Nedeni
bilinmeyen vajinal kanamalar
- Kanser
- 35
yaş üzerinde sigara içen kadınlarda
- Emziren
kadınlarda
- 16
yaşından küçüklerde
İstediği
sayıda çocuk sahibi olan bir kadın doğum kontrol
haplarını ara vermeden kullanabilir. İleride tekrar
çocuk sahibi olmak isteyen kadınlar 2 yıl sonra
ara vermelidir. Henüz doğum yapmamış bir kadın
ise bir yıl kullandıktan sonra 2-3 ay ara vermelidir.
Devamı...
Fertijin
|
